Bài hay trên báo Lao động của nhà báo Nhật Hồ

Đò ơi!

Lao Động số 207 Ngày 15/09/2009 Cập nhật: 8:03 AM, 15/09/2009

Những chiếc đò an toàn được lựa chọn để đưa rook học sinh nghèo miễn phí.

(LĐ) – 400 học sinh bỏ học vì không có tiền đi đò. 11.000 học sinh trong năm học này thuộc diện nghèo thường xuyên đi học bằng đò đang có nguy cơ bỏ học.

3 tháng phát động hỗ trợ tiền đò cho học sinh đến trường, Cà Mau nhận được trên 25 tỉ đồng. Cả hệ thống chính trị tại Cà Mau đang vận động tiền đò cho học sinh có nguy cơ bỏ học vì… đò đến trường!

Tròng trành con chữ trên những chuyến đò

Vùng bán đảo Cà Mau sông nước mênh mông, ai cũng biết. Để đến những mái trường thân thương, các em buộc phải đi qua những con đò dọc ngang sóng nước. Chưa có con số thống kê chính thức, toàn vùng sông nước Cửu Long có bao nhiêu em thường xuyên đến trường bằng phương tiện vận chuyển đường thủy nội địa.
Cà Mau thống kê có khoảng trên 31.000 em học sinh phổ thông thường xuyên đến trường bằng đò, An Giang có trên 1.000 học sinh người Việt bên kia biên giới vượt sông về đất mẹ Việt Nam học tiếng mẹ đẻ. Bạc Liêu, Sóc Trăng, Đồng Tháp… con số chắc hẳn không ít.
Tôi sinh ra ở miền sông nước Bạc Liêu, từ nhỏ đã thấy chiếc đò, lớn lên đi học nhà cách trường trên 4 cây số. Cứ mỗi sáng, mẹ đánh thức anh em tôi dậy vào lúc 4 giờ rồi cùng chèo xuồng ra chợ. Mẹ bán những thứ vặt vãnh trong vườn, anh em tôi đến trường. Trưa, đón đò khách lúc 11h30 về nhà. Những chuyến đò như thế đã âm thầm đưa chúng tôi đi đến an toàn.
Và bao giờ chú Bảy "đò" cũng lấy tiền bọn học sinh chúng tôi bằng 50% giá quy định chung. Khi học bậc THPT, con đường đến trường xa hơn, tôi phải đi qua 2 con đò dọc và một quãng đường xe đạp trên 12 cây số. Một ngày qua lại trên kênh xáng Bạc Liêu – Cà Mau đến 4 lần và chúng tôi chỉ trả tiền 2 lần. Ngày trước, huyện Giá Rai quy định các chủ đò ngang miễn hoàn toàn cho giáo viên và giảm 50% đối với học sinh.
Hỏi các bạn bè huyện Hồng Dân, Phước Long cũng vậy. Năm học này, ông Phạm Quốc Nam, Phó Chủ tịch UBND huyện Phước Long – cho biết, chủ trương miễn – giảm tiền đò cho học sinh, nhất là học sinh có hoàn cảnh khó khăn thực hiện khá lâu. Quy định này được HĐND huyện thông qua với một số ưu đãi về nghĩa vụ thuế cho các chủ đò chuyên chở học sinh sang sông đi học.

 

Phó Thủ tướng Chính phủ – Bộ trưởng Bộ GDĐT Nguyễn Thiện Nhân dắt tay học sinh xuống đò.

Tôi thật sự bất ngờ khi UBND tỉnh Cà Mau chính thức đưa ra con số vào năm học trước có đến 400 học sinh bỏ học vì thiếu tiền đi đò. Năm học này có đến 11.000 học sinh thuộc diện khó khăn có nguy cơ bỏ học do không có tiền đi đò.
Theo thống kê của ngành giáo dục Cà Mau, khoảng cách trung bình từ nhà đến trường trung bình 5 cây số và số tiền bỏ ra hàng tháng để chi cho tiền đò 150.000 đồng/em. Số tiền này sẽ là gánh nặng đối với những gia đình nông thôn, đời sống kinh tế còn khó khăn. Một chiến dịch vận động tiền đò cho các em học sinh vùng sông nước đến trường được triển khai thực hiện và bước đầu được đón nhận một cách nhiệt tình.

Chở yêu thương

Ông Bùi Khắc Lĩnh – ấp Kinh Lớn, xã Đông Thới, huyện Cái Nước (Cà Mau), gia đình nghèo – có 2 con thường xuyên đến trường bằng đò. Năm nay, ông có ý định cho một đứa thôi học vì gánh nặng tiền đò. Ý định này sẽ không còn lặp lại, khi nhà trường và UBND xã đến vận động và phát thẻ đi đò miễn phí cho năm học này. Ông xúc động nói: "Bây giờ thì tôi đã đỡ lo cái khoản tiền đò rồi. Tôi sẽ giáo dục con cái tốt hơn, khắc phục khó khăn để đưa các cháu đến trường thường xuyên học chữ".
Đối với các em học sinh được hỗ trợ tiền đò bằng thẻ đi đò thật sự là một niềm vui. Các em không còn nơm nóp lo sợ thiếu tiền trả cho các chủ đò khi đi học.
Em Đoàn Ngọc Nga – lớp 8A Trường THCS Quang Trung, ấp Rau Dừa B, xã Hưng Mỹ, huyện Cái Nước – nhà cách trường trên 5 cây số. Hằng ngày em phải đến trường bằng đò dọc, nhận thẻ đi đò, em mừng ra mặt, nói: "Con đi đò đã nhiều năm nay, nhận được thẻ này năm nay đi đò miễn phí, mừng ghê luôn. Vậy là mai mốt tiền cha mẹ cho đi đò, con sẽ để dành mua thêm sách tham khảo".
Không biết gia đình Ngọc có cho em tiền đi đò nữa không, nhưng nhìn cái cách em vui cũng biết là em rất mừng. Bởi vậy mà em Huỳnh Văn UÁt – ấp Khánh Tư, xã Đông Tân, huyện Cái Nước, bị khuyết tật – cứ cầm mãi thẻ đi đò như sợ vuột mất. Em cho biết, gia đình mình nghèo lắm, được các chú, các bác hỗ trợ tiền đò thật sự là niềm vui của gia đình em.
Trên 11.000 em học sinh tại tỉnh Cà Mau thuộc diện khó khăn được hỗ trợ tiền đò miễn phí ngay trong năm học này. Số tiền quy đổi cho chương trình này trên 20 tỉ đồng/năm là không nhỏ đối với tỉnh nguồn thu ngân sách không nhiều. Vì vậy, tại đây cần lắm những tấm lòng, những vòng tay đùm bọc các em ngược xuôi đến trường trên các con đò vững chãi.
Cách làm của Cà Mau cũng lạ không kém. Ông Nguyễn Tiến Hải – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau – cho biết: "Toàn bộ số tiền hỗ trợ không trực tiếp đưa cho học sinh, mà chúng tôi phát thẻ đi đò cho các em. Em nào có thẻ đi đò khi đi các chuyến đò dọc, đò ngang đều được miễn phí. Việc lựa chọn đò đưa rước học sinh do chính quyền địa phương cùng với nhà trường thẩm định.
Những chủ đò phải hội đủ các điều kiện an toàn giao thông đường thủy nội địa theo quy định. Tiền được đưa cho các chủ phương tiện theo hợp đồng vận chuyển". Để công bằng trong việc xét chọn những đối tượng được ưu tiên theo chương trình, UBND tỉnh chỉ đạo Sở GDĐT cùng với Sở LĐTBXH cùng với chính quyền địa phương lên danh sách và danh sách này được niêm yết công khai tại trụ sở UBND xã và các điểm trường.
Tuy nhiên, chuyện hỗ trợ tiền đò cho học sinh khó khăn chỉ là giải pháp nhất thời đối với học sinh miền sông nước này. Bao giờ cái nghèo, cái khó của người dân vơi đi và toàn dân cùng chung lo cho sự nghiệp giáo dục thì chuyện tiền đò không phải bận tâm.

Sông nước sẽ bình yên

Trăn trở điều này, ông Nguyễn Tiến Hải – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau – nói như tâm sự: "Hiện nay, Cà Mau còn trên 1.580 cây cầu ở nông thôn chưa xây dựng được. Riêng số tiền bỏ ra để bắt nhịp đôi bờ lên đến trên 100 tỉ đồng, đó là chưa kể những tuyến đường giao thông nông thôn ấp liền ấp, xã liền xã. Chừng nào Cà Mau nối những nhịp cầu, làm những con đường nông thôn tạo điều kiện thuận lợi cho người dân đi lại, các em học sinh đi xe đạp đến trường thì chuyện đò dọc, đò ngang may ra mới chấm dứt".

Em Huỳnh Văn Út – học sinh khuyết tật – vui mừng với tấm thẻ đi đò miễn phí.

Tuy nhiên, điều này đối với đặc điểm của vùng sông nước Cửu Long – không riêng gì Cà Mau – là điều khó có thể đạt được. Bởi dù có xây dựng bao nhiêu cây cầu, làm bao nhiêu kilômét đường đi nữa thì với sông ngòi chằng chịt, những con đò đưa rước khách sang sông vẫn tồn tại. Học sinh đến trường vẫn phải qua đò dù tỉ lệ giảm so với hiện nay.
Thật ra, chuyện tiền đò cho học sinh đến trường được Bạc Liêu áp dụng từ rất lâu. Nhiều địa phương quy định chủ đò giảm 50% cho học sinh từ THCS trở lên, miễn 100% cho học sinh tiểu học. Ông Trần Thanh Quan – Giám đốc Sở Tài chính Bạc Liêu – cho biết: "Dù HĐND tỉnh chưa có quy định riêng, nhưng hầu hết các địa phương khi xây dựng nguồn thu phí và lệ phí đều áp dụng như vậy".
Học sinh bỏ học có nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân không đủ tiền đi đò, tuy nhiên nếu nơi nào công tác xã hội hóa giáo dục được làm tốt, được người dân quan tâm thì tỉ lệ học sinh bỏ học rất thấp.
Ông Trác Văn Đây – Phó Giám đốc Sở GDĐT Bạc Liêu – cho biết: "Qua kiểm tra các đối tượng bỏ học tại Bạc Liêu, nhóm chiếm đa số là học lực kém, không theo kịp chương trình dẫn đến chán nản; kế đó là cha mẹ thiếu quan tâm, chỉ thấy cái lợi trước mắt mà không thấy đầu tư cho giáo dục sinh lợi nhiều nhất, họ buộc con em mình nghỉ học để phụ giúp gia đình; kế đến là do hoàn cảnh khó khăn, thiếu tiền đi đò mà nghỉ học tại Bạc Liêu không đáng kể".
Thực tế cho thấy, nơi nào cha mẹ học sinh quan tâm đến giáo dục thì dù có cách trở đò giang đến đâu, họ cũng cố gắng cho con em mình đến trường. Tại Cà Mau không hiếm những nơi như vậy. Có những vùng quê nghèo ven biển, họ vẫn đầu tư cho giáo dục rất lớn. Những làng đại học nơi cuối cùng của tổ quốc được người dân địa phương gọi là "xóm Huế" liên tiếp mọc lên tại vùng cực Nam tổ quốc.
Đời sống của bà con vùng sông nước Cà Mau còn khó khăn. Con số trên 11.000 học sinh có nguy cơ bỏ học vì tiền đò minh chứng điều đó. Nó cũng nói lên một điều mà ai cũng ngại nói ra, là họ còn chưa quan tâm đến giáo dục. Ngày hội giáo dục Cà Mau được tổ chức, hình ảnh Phó Thủ tướng Chính phủ – Bộ trưởng Bộ GDĐT Nguyễn Thiện Nhân phát thẻ đi đò và dắt tay các em xuống bến để rời trường đến nhà hy vọng sẽ đánh thức tiềm năng giáo dục miền sông nước này. Hy vọng rằng tiền đò không phải là cái cớ để các phụ huynh vin vào để cho con nghỉ học giữa chừng.
Đò ơi! Nếu ngày xưa cha mẹ chúng tôi xem là gánh nặng thì bây giờ chắc có lẽ chúng tôi sẽ mãi ở làng quê nghèo khó. Ai từng ở vùng sông nước Cửu Long đến trường mà không phải đi đò. Những chuyến đò miễn phí đưa rước học sinh càng nhiều ý nghĩa. Ơ Cà Mau, học sinh đến trường chẳng phải lụy đò.

Nhật Hồ

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Trang web này sử dụng Akismet để lọc thư rác. Tìm hiểu cách xử lý bình luận của bạn.

%d người thích bài này: